ĐỪNG ĐỂ LÒNG TỐT VÀ TINH THẦN CÔNG LÝ BỊ LỢI DỤNG TRÊN MẠNG XÃ HỘI
Thời gian gần đây, trên một số nền tảng mạng xã hội, đặc biệt là Threads, các tổ chức khủng bố, đối tượng chống phá đã cố tình lợi dụng, xâu chuỗi, gán ghép một số vụ việc để kích động, xúi giục, tác động, lôi kéo người dân, nhất là học sinh, sinh viên trên không gian mạng làm ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự. Cụ thể, các thế lực thù địch, chống phá lợi dụng vụ tai nạn giao thông tại cây xanh số 55 trên đường Nguyễn Huy Tự (TP. Hà Nội) đã được các cơ quan chức năng xác minh, điều tra làm rõ nguyên nhân và có kết luận xử lý; lợi dụng nỗi đau của gia đình nạn nhân và phản ứng của một bộ phận đám đông về vụ tai nạn để đẩy cảm xúc lên cao trào hướng đến tập hợp đám đông chống đối chế độ. Chúng sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra hàng loạt bài viết, hình ảnh, video giả, đồng thời dùng thuật toán, tài khoản ảo gia tăng bình luận, chia sẻ, lượt thích để tạo sóng dư luận, khiến cộng đồng mạng, giới trẻ tin rằng “ai cũng đang nghĩ như mình” và bị lôi kéo theo “cơn bão” cảm xúc. Đặc biệt, một số tài khoản trên các nền tảng mạng xã hội đã lợi dụng vụ tai nạn giao thông nói trên nhằm kích động tạo “ngòi nổ” để cho rằng người dân Việt Nam, nhất là giới trẻ, thế hệ Gen Z (Generation Z) – những người sinh ra trong khoảng thời gian từ năm 1997 đến năm 2012 – đang chuẩn bị “đứng lên” để hành động xuống đường chống chính quyền, tiến hành “cách mạng màu”. Chúng ta cần ranh giới rạch ròi để nhìn nhận thực tế: Một người trẻ đặt hoa tưởng niệm không thể bỗng nhiên trở thành một “nhà hoạt động chính trị”. Một người trẻ chia sẻ bài viết về vụ tai nạn không đồng nghĩa với việc họ muốn “đối đầu với chính quyền”. Một nhóm người trẻ tranh luận sôi nổi trên Threads không thể đại diện cho tiếng nói hay lý trí của toàn bộ thế hệ Gen Z.
Một xã hội tiến bộ là xã hội mà người dân biết trăn trở, biết xót thương trước bi kịch và biết đòi hỏi sự minh bạch ở công lý. Nhưng công lý chân chính phải được vận hành bằng chứng cứ, quy trình và tinh thần thượng tôn pháp luật, chứ không bao giờ xây dựng trên áp lực cảm tính hay các “cơn bão” dư luận ảo. Mạng xã hội là công cụ kết nối tuyệt vời, nhưng cũng là cái bẫy tâm lý nguy hiểm nếu chúng ta thiếu đi sự tỉnh táo. Trước những làn sóng thông tin nhiễu loạn, giới trẻ đừng để lòng tốt, sự trắc ẩn và tinh thần công lý của mình bị biến thành công cụ cho mưu đồ chính trị của kẻ khác. Việc vô tình chia sẻ tin giả, tin sai sự thật trên không gian mạng có thể dẫn đến hậu quả pháp lý nếu hành vi thuộc trường hợp bị xử phạt theo quy định. Một hành động bồng bột trên mạng xã hội hay ngoài đời thực có thể phải trả giá bằng cả tương lai của chính mình. Công lý được thực thi phải dựa trên chứng cứ và quy trình pháp lý, thay vì dựa vào các tin đồn vô căn cứ hay lời hô hào kích động trên không gian mạng. Để bảo vệ bản thân, gia đình và giữ vững định hướng, mỗi người khi dùng mạng xã hội cần xây dựng cho mình “sức đề kháng tự nhiên trên không gian số”: Kiểm soát cảm xúc cá nhân trước những tiêu đề giật gân, mang tính kích động. Cẩn trọng trước khi bình luận, chia sẻ về các nội dung, sự kiện chủ đề nhạy cảm; cần kiểm chứng thông tin từ các nguồn chính thống, đặc biệt là cổng thông tin điện tử của cơ quan Nhà nước, cơ quan báo chí truyền thông được cấp phép hoặc các tổ chức có thẩm quyền. Nhận diện rõ động cơ đằng sau những tin, bài kêu gọi, xúi giục hay hướng, lái dư luận vào sự đối đầu tiêu cực.
Sự công bằng và tính nghiêm minh của pháp luật không bao giờ đến từ những lời hô hào cảm tính hay các làn sóng kích động trên không gian mạng, mà phải dựa trên chứng cứ, quy trình và sự minh bạch. Vụ việc thương tâm vừa qua là một nốt trầm đau xót, nhưng cũng là thước đo cho bản lĩnh và sự trưởng thành của cộng đồng mạng, đặc biệt là thế hệ trẻ. Thay vì để bản thân bị lôi kéo vào những “cơn bão” cảm xúc hay trở thành công cụ cho các mưu đồ xấu, Gen Z Việt Nam hãy tiếp tục thể hiện trách nhiệm của mình đối với xã hội bằng sự tỉnh táo, lý trí và tinh thần thượng tôn pháp luật. Xây dựng một “sức đề kháng số” vững vàng, biết kiểm chứng thông tin và giữ vững góc nhìn độc lập chính là cách tốt nhất để bảo vệ bản thân, gia đình và đóng góp thiết thực cho một xã hội văn minh, an toàn.