HIỂU ĐÚNG VỀ QUY ĐỊNH TỊCH THU VÀNG KHÔNG CÓ HOÁ ĐƠN
Thời gian gần đây, một số thông tin cho rằng Nhà nước sẽ “tịch thu vàng không có hóa đơn” khiến không ít người dân hoang mang, lo lắng. Thực tế, đây là cách hiểu sai, thậm chí bị các đối tượng xấu cố tình xuyên tạc quy định mới của Chính phủ. Cần hiểu đúng bản chất pháp lý của quy định này để tránh tâm lý hoài nghi, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.
Ngày 25/12/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 340/2025/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, trong đó có nhiều quy định mới liên quan đến hoạt động kinh doanh, mua bán vàng, có hiệu lực từ ngày 09/02/2026. Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm của dư luận là quy định xử phạt và tịch thu vàng đối với hành vi kinh doanh vàng miếng không có giấy phép.
Theo Nghị định, các hành vi như: Sản xuất, kinh doanh mua bán vàng miếng không có giấy phép do Ngân hàng Nhà nước cấp; xuất khẩu, nhập khẩu vàng nguyên liệu, vàng miếng không phép hoặc thực hiện các hoạt động kinh doanh vàng khác khi chưa được cấp phép sẽ bị xử phạt tiền từ 300 – 400 triệu đồng (trường hợp tổ chức vi phạm, mức phạt có thể lên tới 600 – 800 triệu đồng). Ngoài hình thức phạt tiền, cơ quan chức năng có thể áp dụng các biện pháp xử phạt bổ sung như: Tịch thu toàn bộ số vàng vi phạm; đình chỉ hoạt động kinh doanh mua, bán vàng miếng từ 06 đến 09 tháng; đình chỉ nhập khẩu vàng nguyên liệu; thu hồi giấy phép kinh doanh trong trường hợp vi phạm nghiêm trọng hoặc tái phạm nhiều lần.
Những quy định này đã bị một số đối tượng lợi dụng, cắt xén thông tin khiến nhiều người dân hiểu lầm rằng vàng không có hóa đơn thì sẽ bị tịch thu, hoặc trường hợp bố, mẹ tặng vàng cho con cái cũng có thể bị xử lý vì vi phạm pháp luật. Nguy hiểm hơn, các đối tượng xấu đã cố tình xuyên tạc, quy chụp rằng: Nhà nước đang tìm cách kiểm soát tài sản của người dân, “bóp nghẹt kinh tế tư nhân” khi không cho giao dịch, mua bán vàng tự do; dựng lên luận điệu lực lượng công an, quản lý thị trường… tự đặt ra quy định để “cướp trắng tài sản” của người dân nhằm mục đích hạ thấp uy tín cơ quan chức năng, bôi nhọ lãnh đạo Đảng, Nhà nước, kích động mâu thuẫn xã hội và làm xói mòn niềm tin của người dân.
Trên thực tế, căn cứ điểm a, khoản 3, Điều 5 và Điều 28 Nghị định 340/2025/NĐ-CP, việc xử phạt tiền và tịch thu vàng chỉ áp dụng đối với các hành vi sản xuất, kinh doanh, mua bán vàng miếng trái phép, cụ thể gồm: (1) Sản xuất, kinh doanh mua, bán vàng miếng nhưng không có giấy phép sản xuất, kinh doanh mua, bán vàng miếng; (2) Thực hiện xuất khẩu hoặc nhập khẩu vàng nguyên liệu, vàng miếng không có giấy phép do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp theo quy định của pháp luật. (3) Hoạt động kinh doanh vàng khác khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép theo quy định của pháp luật. Như vậy: Nhà nước chỉ tịch thu vàng miếng là tang vật của hành vi vi phạm trong hoạt động kinh doanh trái phép, chứ không tịch thu vàng hợp pháp mà người dân đang sở hữu.
Đối với trường hợp người dân mua vàng miếng hợp pháp tại các doanh nghiệp, cửa hàng đã được Ngân hàng Nhà nước cấp phép nhưng bị mất hóa đơn, nếu có nhu cầu bán lại số vàng đó cho đơn vị được phép kinh doanh thì vẫn hoàn toàn đúng quy định của pháp luật và không bị xử phạt.
Bên cạnh đó, Điều 28 Nghị định 340/2025/NĐ-CP cũng quy định rõ: Việc xử phạt vi phạm trong hoạt động kinh doanh vàng chỉ áp dụng đối với tổ chức tín dụng và doanh nghiệp kinh doanh vàng, không áp dụng đối với cá nhân, hộ gia đình thực hiện các giao dịch vàng mang tính dân sự. Do đó, người dân mua vàng miếng để tích trữ, cho, tặng, thừa kế hoặc bán lại theo nhu cầu cá nhân không thuộc đối tượng điều chỉnh của các quy định xử phạt này.
Có thể khẳng định, Nghị định 340/2025/NĐ-CP không nhằm kiểm soát hay xâm phạm quyền sở hữu tài sản hợp pháp của người dân, mà tập trung siết chặt quản lý hoạt động kinh doanh vàng vốn có nhiều bất cập trong thời gian qua; phòng, chống hành vi buôn lậu, đầu cơ, thao túng thị trường và bảo đảm an toàn cho hệ thống tiền tệ, tài chính quốc gia. Việc cố tình bóp méo quy định, thổi phồng khái niệm “tịch thu vàng” thực chất là thủ đoạn quen thuộc của các thế lực thù địch nhằm gieo rắc hoang mang, làm suy giảm niềm tin xã hội. Người dân cần hiểu đúng quy định, tin vào pháp luật và tỉnh táo trước thông tin xuyên tạc để tự bảo vệ quyền và lợi hợp pháp của bản thân.